Aanbevolen

Blogs

Datasoevereiniteit begint bij grip: niet alleen op databases, maar óók op data zelf

Steven Maas, Expert Data Securitybij Thales

08 mei 2026

NL-2026-Datasoevereiniteit begint bij grip_LinkedIn.png

De afgelopen tien jaar groeide het vertrouwen in hyperscalers explosief. Veel organisaties stapten over naar de cloud. Hyperscalers boden schaal, innovatie en beveiliging. Hun infrastructuur was robuust, compliance goed geregeld en beveiligingsmaatregelen indrukwekkend. Lange tijd leefde het idee dat data automatisch veilig was, zodra die bij een grote cloudprovider stond. Die aanname begint steeds vaker te wankelen. Niet omdat de cloud onveilig is, maar omdat organisaties zich realiseren dat veiligheid en soevereiniteit niet automatisch ontstaan door uitbesteding.

Controle is belangrijker dan locatie
Het gesprek over datasoevereiniteit gaat vaak over locatie: staat onze data in Europa en voldoet die aan lokale wetgeving? Maar fysieke locatie alleen zegt weinig over echte controle. Zelfs wanneer data in de cloud dichtbij staat, kan die via technische achterdeuren, juridische routes of menselijke fouten alsnog toegankelijk worden.

Datasoevereiniteit draait daarom niet om waar data staat, maar om wie erbij kan én vooral: wie er níet bij mag.
Soevereiniteit betekent grip. Grip op wie data mag zien, wie toegang kan afdwingen en wie de sleutels beheert. Het doel is eenvoudig: of data nu wordt gestolen of officieel wordt opgevraagd, onbevoegden mogen er niets mee kunnen. In beide gevallen draait het om dezelfde kern: vertrouwelijkheid.

Cloud gebruiken zonder controle te verliezen
Voor veel organisaties ligt de uitdaging in het vinden van balans. De voordelen van cloudtechnologie zijn groot: schaalbaarheid, flexibiliteit en innovatie. Tegelijkertijd nemen compliance-eisen toe en groeit de druk om gevoelige data beter te beschermen. In de praktijk zien we dat organisaties hun cloudstrategie opnieuw tegen het licht houden. De vraag is niet langer óf data naar de cloud kan, maar hoe je de voordelen van cloud benut zonder de controle over gevoelige informatie te verliezen. Dat vraagt om een andere benadering van datasoevereiniteit. Niet als eindbestemming, maar als continu proces waarin technologie, governance en organisatie samenkomen.

Waarom ook cloudproviders geen toegang mogen hebben
Cloudproviders zijn inmiddels onmisbaar in de digitale economie. Dat betekent echter niet dat zij automatisch toegang moeten hebben tot gevoelige data. Echte datasoevereiniteit vereist dat organisaties zelf de encryptiesleutels beheren en bepalen wie data kan ontsleutelen. Het uitgangspunt daarbij is steeds vaker: zero access by default. Niemand heeft toegang, tenzij die expliciet en tijdelijk wordt verleend.

Door encryptiesleutels buiten de cloudomgeving te beheren, kunnen organisaties voorkomen dat buitenlandse wetgeving, juridische procedures of commerciële belangen invloed krijgen op hun data. De cloudprovider kan de infrastructuur leveren en data verwerken, maar heeft zelf geen toegang tot de inhoud.

Encryptie als fundament van soevereiniteit
Het is daarom belangrijk dat organisaties kiezen voor een model waarin de sleutel letterlijk in eigen handen blijft. Er bestaan verschillende niveaus van controle:

Native encryption – de cloudprovider beheert zowel infrastructuur als sleutels.
Bring Your Own Key (BYOK) – de organisatie maakt de sleutel zelf, maar deze wordt opgeslagen bij de cloudprovider.
Hold Your Own Key (HYOK) – de encryptiesleutel blijft volledig buiten de cloudomgeving.
Bring Your Own Encryption (BYOE) – data wordt al versleuteld vóórdat die naar de cloud gaat.

Hoe verder een organisatie opschuift in deze modellen, hoe groter de controle over de eigen data wordt. Vooral het principe waarbij de sleutel volledig buiten de cloudprovider blijft, wordt steeds vaker gezien als een belangrijke en realistische bouwsteen voor digitale soevereiniteit.

Vertrouwen als einddoel
De discussie over digitale soevereiniteit wordt vaak gevoerd in termen van technologie of geopolitiek. In werkelijkheid draait het om vertrouwen. Organisaties moeten erop kunnen vertrouwen dat gevoelige informatie beschermd blijft, ongeacht waar die wordt opgeslagen of verwerkt. Dat vertrouwen ontstaat niet door data simpelweg te verplaatsen, maar door controle te organiseren.

Door zelf de sleutels te beheren, heldere governance te implementeren en bewust om te gaan met cloudgebruik, kunnen organisaties de voordelen van moderne infrastructuur benutten zonder hun autonomie te verliezen. Datasoevereiniteit begint daarom niet bij de cloud, maar bij grip. Grip op data, op toegang en op de sleutels die bepalen wie informatie daadwerkelijk kan lezen. Alleen dan wordt de cloud een instrument voor innovatie, in plaats van een bron van afhankelijkheid.

Laatste blogs

Bekijk alle blogs

Aanbevolen

Blogs